द्रव्य

रस

वीर्य

विपाक

गुण

कर्म

1

पुनर्नवा

मधुर, तिक्त, कषाय

उष्ण

कटु

उष्ण

लेखन,शोथघ्न,दिपन,अनुलोमन,रक्तवर्धक,वृष्य, कुष्ठघ्न, स्वेदल

2

निम्ब

तिक्त, कषाय

शीत

कटु

लघु

रोचन, ग्राहि,रक्तशोधक, कृमिघ्न, यकृतोत्तेजक, कुष्ठघ्न, ज्वरघ्न, गर्भाशयउत्तेजक

3

पटोल

तिक्त

उष्ण

कटु

लघु,रूक्ष

रोचन, दिपन, पाचन, अनुलोमन, रेचन, कृमिघ्न रक्तशोधक, शोथहर, कुष्ठघ्न, वामक,ज्वरघ्न

4

शुण्ठि

कटु

उष्ण

मधुर

लघु,स्निग्ध

दिपन, पाचन, अनुलोमन, तृप्तिघ्न, शूलहर, रक्तशोधक, वृष्य, ज्वरघ्न, श्वासहर

5

कुटकि

तिक्त

शीत

कटु

लघु,रूक्ष

दिपन, यकृतोत्तेजक, विबंधनाशक,भेदन,कृमिघ्न, स्तन्यशोधन,उदरनाशक,रेचन,ह्रद्बल्य,रक्तशुद्धिकर, शोथघ्न

6

गुडूचि

तिक्त, कषाय

उष्ण

मधुर

लघु,स्निग्ध

दिपन, पाचन, अनुलोमन, रक्तशोधक, रक्तवर्धक, कुष्ठघ्न, कृमिघ्न, दाहप्रशमन, आमवातहर,वातरक्तहर, वृष्य

7

दारूहरिद्रा

तिक्त, कषाय

उष्ण

कटु

लघु,रूक्ष

दिपन,अनुलोमन,पित्तसारक,ग्राहि,अग्निमांद्यहर,रक्तशोधक,स्तंभन,गर्भाशय शोथहर

8

हरितकी

पंचरस

उष्ण

मधुर

लघु,रूक्ष

शोथहर, बल्य, शोणितस्थापन, रसशुद्धीकर, दिपन, पाचन, अनुलोमन, य,कृमिघ्न, विबंधनाशन

संप्राप्ति

हेतूसेवन

⇒

वातप्रकोप

⇒

स्वकारणाने प्रकुपित झालेल्या रक्त, पित्त व कफ

⇒

यांचे शरिरातील बाह्य सिरांचे ठिकाणी येणे

⇒

सिरांचे ठिकाणी अवरोध

⇒

बाह्य सिरांचे ठिकाणी संचित झालेल्या दोषांचे विमार्गगमन

⇒

सिरांच्या बाहेर पडून त्वचा,मांस यांचा आश्रय

⇒

शोथ

संप्राप्तिभंग

Punarnavadi kwath

⇒

उष्ण द्रव्य

⇒

रक्तशोधक द्रव्य

⇒

विबंधनाशन द्रव्य

⇒

शोथहर द्रव्य

⇒

उपशय